بەڕێوەبردنی مەترسی بە شێوەیەکی سەرەکی پشت بە پێنج هەنگاو و قۆناغی بنەڕەتی دەبەستێت.
یەکەم: تیمی کار لە ڕێگەی ڕاوێژی هزری (Brainstorming) یان شیکردنەوەوە مەترسییە گەشاوەکان (ئەگەرییەکان) دەستنیشان دەکەن و لە سیستەمی بەڕێوەبردنی مەترسیدا تۆماریان دەکەن.
دووەم: ئەم مەترسییانە شیکردنەوەیان بۆ دەکرێت بۆ پێوانی ئاستی توندییان و دیاریکردنی پەیوەندی نێوان ئەوان و ئەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی دروستبوونیان.
سێیەم: لە هەنگاوی داهاتوودا، مەترسییەکان بە شێوازی چەندایەتی (کۆمەیی) و چۆنایەتی هەڵسەنگاندنیان بۆ دەکرێت؛ بە جۆرێک کە هەڵسەنگاندنی چەندایەتی سەرنج دەخاتە سەر پێوانەکردن بە ژمارە.
چوارەم: چارەسەرکردنی مەترسییەکان لە ڕێگەی گرتنەبەری ڕێوشوێنی پێویست بۆ ڕێگریکردن لە ڕوودانیان یان کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانیان.
پێنجەم: لە کۆتاییدا، چاودێری و بەدواداچوونی خولی (دەوری) بۆ مەترسییەکان دەکرێت بە بەکارهێنانی سیستەمی بەڕێوەبردنی مەترسی، بەتایبەتی ئەو مەترسییانەی کە ناتوانرێت بە تەواوی لەناو ببرێن.
قۆناغەکان بە درێژی:
١- دەستنیشانکردنی مەترسییەکان (Risk Identification) پرۆسەی دەستنیشانکردنی مەترسییەکان لەلایەن تیمی کاری بەرپرس لە بەڕێوەبردنی مەترسییەوە ئەنجام دەدرێت، ئەوەش لە ڕێگەی ڕاوێژی هزری یان شیکردنەوەوە. لەم هەنگاوەدا سەرجەم ئەو مەترسییانەی کە ئەگەری ڕوودانیان هەیە دیاری دەکرێن و لە سیستەمی بەڕێوەبردنی مەترسیدا تۆمار دەکرێن بۆ ئەوەی بە ئاسانی دەستڕاگەیشتنیان پێبکرێت، هەروەها کاریگەرییە نەرێنییەکانی ئەو مەترسییانە لەسەر دامەزراوەکە یان پڕۆژەکە دەستنیشان دەکرێن.
٢- شیکردنەوەی مەترسییەکان (Risk Analysis) لەم هەنگاوەدا، بەشی بەڕێوەبردنی مەترسی شیکردنەوە بۆ ئەو هەڕەشە ئەگەرییانە دەکات کە ڕووبەڕووی دامەزراوەکە یان پڕۆژەکە دەبنەوە، ئەمەش بۆ پێوانی ڕادەی توندییان. لایەنێکی تری ئەم هەنگاوە ئاشکراکردنی پەیوەندی نێوان هەڕەشەکان و ئەو هۆکارانەیە کە دەبنە هۆی ڕوودانیان و پەیوەستن بە دامەزراوەکەوە. ئەم پرۆسەیە بە شێوەی دەستی جێبەجێ دەکرێت و لەسەر بنەمای ئەویش، ئەو سیاسەت و ڕێوشوێنانە دیاری دەکرێن کە چوارچێوەی بەڕێوەبردنی مەترسی نەخشەسازی دەکەن.
٣- هەڵسەنگاندنی مەترسییەکان (Risk Assessment) هەنگاوی داهاتوو بریتییە لە هەڵسەنگاندنی مەترسییەکان، کە دابەش دەبێت بەسەر دوو جۆردا:
هەڵسەنگاندنی چۆنایەتی (Qualitative): بەکاردێت بۆ هەڵسەنگاندنی ئەو مەترسییانەی کە ناتوانرێت بە ژمارە پێوانە بکرێن، وەک مەترسییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا؛ پێویستە ئەم هەڵسەنگاندنە بێلایەنانە بێت.
هەڵسەنگاندنی چەندایەتی (Quantitative): دامەزراوەکان پشتی پێ دەبەستن بۆ پێوانەکردنی ئەو هەڕەشانەی کە دەکرێت بە ژمارە بپێورێن، وەک پارە و ڕێژەی سوو (فایزە)؛ ئەمەش ئەو هەڵسەنگاندنە سەرەکییەیە کە لە کاروباری داراییدا بەکاردێت.
لەم قۆناغەدا، مەترسییە هەرە توندەکان و کەمتر توندەکان دیاری دەکرێن بە مەبەستی ڕیزبەندکردنی لە پێشینەییەکان (ئەولەویات) لەو هەڕەشانەی کە پێویستیان بە بەڕێوەبردن و دەستبەجێ وەرگرتنی ڕێوشوێن هەیە لەلایەن کارگێڕی باڵاوە. ڕیزبەندکردنی مەترسییەکان لەم قۆناغەدا پێویستە تا کارگێڕی بتوانێت تێڕوانینێکی گشتگیر و تەواوی هەبێت بۆ هەموو هەڕەشە ئەگەرییەکان بە جیاوازی ئاستی توندییانەوە.
٤- چارەسەرکردنی مەترسییەکان (Risk Mitigation / Response) هەنگاوی مامەڵەکردن لەگەڵ مەترسییەکان لە ڕێگەی گرتنەبەری ئەو ڕێوشوێنانەوە دێت کە پێویستن بۆ ڕێگریکردن لە ڕوودانیان یان کەمکردنەوەی قەبارەی زیانەکانیان. ئەمەش لە ڕێگەی ئەنجامدانی گفتوگۆ لەگەڵ بەشە جیاوازەکان، شارەزایان و کڕیاران بۆ گەیشتن بە بنەمایەکی پتەو لە چارەسەرە پێشنیارکراو و گونجاوەکان. ئەم پرۆسەیە لەژێر سەرپەرشتی کارگێڕی باڵادا بەڕێوە دەچێت.
٥- چاودێریکردنی مەترسییەکان (Risk Monitoring) هەندێک جۆری مەترسی هەن کە ناتوانرێت بە تەواوی لەناو ببرێن، بۆیە لەم دۆخەدا پێویستە تیمی کار بە شێوەیەکی بەردەوام چاودێرییان بکات بۆ دۆزینەوەی هەر گۆڕانکارییەک کە بەسەریاندا بێت، ئەوەش بە بەکارهێنانی سیستەمی بەڕێوەبردنی مەترسی. یەکێک لە دیارترین نموونەکانی ئەو مەترسییانەی پێویستیان بەم پرۆسەیە هەیە، مەترسییە ژینگەیییەکانن.
بۆ زانیارى زیاتر دەتوانن بەشدارى خولى بەڕێوەبردنی مەترسی بکە.