کار و فەرمانەکانی سەرکردە و بەڕێوەبەر دەکرێت لە یەک بچن، بەڵام هەر یەکێکیان خاوەنی کۆمەڵێک سیفەتی دیاریکراون کە لە یەکتریان جیا دەکاتەوە؛ بە جۆرێک کە مەرج نییە هەموو سەرکردەیەک بەڕێوەبەر بێت، وە هەموو بەڕێوەبەرێکیش سەرکردە نییە. شایەنی باسە کە ناتوانرێت دەستبەرداری هیچ لایەک can بین، چونکە هەردووکیان خاوەنی ئەرکی گرنگی خۆیانن کە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی سەرکەوتنی کارەکە.
ئەمانەی خوارەوە دیارترین جیاوازییەکانی نێوان سەرکردە و بەڕێوەبەرن:
سەرکردە دیدگا (رؤية) دروست دەکات و بەڕێوەبەر ئامانج دادەنێت:
سەرکردە وێنایەک بۆ ئەو شتانە دەکێشێت کە لە مێشکیدایە، و کەسانی دیکە بەشدار دەکات لە گۆڕینی ئەم وێنایە بۆ دیدگایەک کە لە واقیعدا بێتە دی. بە شێوەیەکی گشتی بیرکردنەوەی ئەوان لە بیرکردنەوەی کەسانی دەوروبەریان تێدەپەڕێت، و هەوڵدەدەن کارایی ئەدای تیمەکە بەرز بکەنەوە و بەشدارییان پێبکەن بۆ بەجێهێنانی کارەکە بە باشترین شێوە.
سەبارەت بە بەڕێوەبەر، ئەو سەرنج دەخاتە سەر ئامانجی دیاریکراو کە بکرێت بپێورێت و بەدواداچوونی بۆ بکرێت و بەپێی پلانێکی داڕێژراو بهێنرێتە دی. لەبەر ئەوە، ڕۆڵەکەی بەستراوەتەوە بە ستراتیژییەکانی جێبەجێکردن، پلاندانان و ڕێکخستنی ئەرکەکان. هەروەها ئەرکی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو دۆخ و بەربەستانەی لە کاتی کارکردندا ڕوودەدەن لە ئەستۆی بەڕێوەبەردایە، تاوەکو تێپەڕیان بکات و باشترین چارەسەری گونجاویان بۆ بدۆزێتەوە؛ کەواتە کارە سەرەکییەکەی ئەو بریتییە لە بەدیهێنانی ئەو دیدگایەی کە لەلایەن سەرکردەکەوە دانراوە.
سەرکردە بەدوای گۆڕانکاریدا دەگەڕێت و بەڕێوەبەر سیستەمێکی دیاریکراو دەپارێزێت:
سەرکردە هەمیشە بەدوای هێنانەکایەی گۆڕانکاری، داهێنان و گرتنەبەری بیرۆکەی نوێدایە لە کاردا، تەنانەت ئەگەر ئەو سیستەمەی کە دەیەوێت بیگۆڕێت بە سەرکەوتوویی خۆی نیشان بدات؛ چونکە ئەوان هەمیشە هەوڵی باشترکردن دەدەن و ئەو هەوراز و نشێو و گۆڕانکارییانە قبوڵ دەکەن کە بەسەر ئەو سیستەمەدا دێن کە تێیدا کار دەکەن. بەڵام بەڕێوەبەران پابەند دەبن بەوەی کە سەرکەوتووە، و پێیان باشە هیچ گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە سیستەمی کارەکەدا نەکەن مادام ئەنجامەکانی بە لایانەوە پەسەند و قبوڵکراوە.
سەرکردەکان بێهاوتان و بەڕێوەبەرەکان لە یەک دەچن:
سەرکردەکان بە سروشتی خۆیان ڕەفتار دەکەن، و پشت بە بیرۆکە و داهێنانی خۆیان دەبەستن بۆ خوڵقاندنی ژینگەیەکی کاری بەرهەمدار و جیاواز. بەڵام بەڕێوەبەرەکان ئەزموونە سەرکەوتووەکان کۆپی دەکەن و هەوڵی جێبەجێکردنیان دەدەن، و ئەوەی لە کەسانی دیکەوە فێری دەبن بە وردی دەیگوازنەوە بێ ئەوەی هەوڵ بدەن دەستکاریکردن یان بیرۆکەی تایبەتی خۆیانی تێدا ڕەنگ بداتەوە.
پێشینان دەڵێن: بەڕێوەبەری سەرکەوتوو ئەرکەکان بە شێوازێکی ڕاست جێبەجێ دەکات، بەڵام سەرکردە کارە ڕاستەکە دەکات.
سەرکردە سەرکێشی و مەترسییەکان لەئەستۆ دەگرێت و بەڕێوەبەر هەوڵدەدات لێیان بەدوور بێت:
سەرکردە ناترسێت لە تاقیکردنەوەی ئەزموونی نوێ کە ڕەنگە پڕ بن لە سەرکێشی و مەترسی، تەنانەت ئەگەر ئەنجامەکەشی شکستی پێشوەختە بێت. بەڵام بەڕێوەبەر هەمیشە بیر لە کەمکردنەوەی هەر مەترسییەک دەکاتەوە کە ڕەنگە سیستەمەکە ڕووبەڕووی ببێتەوە، و هەوڵی کۆنترۆڵکردنی دەدات.
سەرکردەکان شوێنکەوتوویان هەیە، بەڵام بەڕێوەبەرەکان فەرمانبەریان هەیە:
سەرکردەکان بەزۆری گرنگی بە لایەنە مرۆییەکان و دروستکردن و گەشەپێدانی پەیوەندییە کەسییەکان دەدەن، لە کاتێکدا بەڕێوەبەرەکان سەرنج دەخەنە سەر سیستەمەکان، پرۆسەکان، پلانە داڕێژراوەکان، ئامانجە بەدیهاتووەکان و چۆنیەتی بەڕێوەچوونی کارەکان. ئەمەش وایکردووە سەرکردە خاوەنی شوێنکەوتووی سەرسام بێت کە دڵسۆزییەکی ڕاستەقینەیان بۆی هەیە، کاریگەرییان لێدەگرن و لەگەڵیدا ڕاستگۆن، بەڵام بەڕێوەبەر خاوەنی فەرمانبەرانێکە کە هەوڵی ڕازیکردنی دەدەن.
سەرکردە تیمەکە ڕێکدەخات، بەڕێوەبەر ئەرکەکان ڕێکدەخات:
سەرکردەکان گرنگی بە ڕێکخستنی تیمی کار، کاریگەری دروستکردن لەسەریان و چۆنیەتی سپاردنی کارەکان پێیان دەدەن، لەگەڵ یارمەتیدانیان لە ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانیان و پێدانی دەرفەت پێیان بۆ گەشەکردنی بەردەوام لە داهاتوودا. بەڵام بەڕێوەبەران گرنگی بە دیاریکردنی چالاکییەکان و پرۆسەکان، دابەشکردنی ئامانجە گەورەکان بۆ ئامانجی بچووک، و ڕێکخستن و دابەشکردنی سەرچاوە بەردەستەکان دەدەن، بە مەبەستی گەیشتن بەو ئەنجامانەی کە چاوەڕوان دەکرێن.
بۆ زانیارى زیاتر دەتوانن بەشدارى خولى سەرکردایەتی و پەرەپێدانی تیم بکە.